Phớt chặn dầu (oil seal) là chi tiết làm kín quan trọng trong mọi hệ thống cơ khí có trục quay, ngăn dầu bôi trơn rò rỉ ra ngoài và ngăn bụi bẩn, nước xâm nhập vào trong. Việc hiểu đúng về cấu tạo, phân loại và quy trình thay thế phớt chặn dầu giúp kỹ sư bảo trì xử lý sự cố nhanh chóng và chọn đúng sản phẩm thay thế.
Phớt chặn dầu – Cấu tạo và nguyên lý làm việc
Một phớt cao su chặn dầu điển hình gồm các bộ phận:
- Vỏ kim loại (Metal Case): Thép không gỉ hoặc thép mạ kẽm, giữ hình dạng và lắp khít vào lỗ trục
- Môi chặn dầu (Sealing Lip): Cao su NBR, Viton hoặc Silicone uốn sát trục quay, tạo áp lực tiếp xúc để ngăn dầu
- Lò xo garter (Garter Spring): Lò xo vòng tròn ép môi cao su luôn tiếp xúc với trục ngay cả khi trục mòn
- Môi bụi (Dust Lip): Môi phụ ngăn bụi bẩn từ phía ngoài xâm nhập vào (chỉ có ở loại TC)
Thông số kỹ thuật phớt chặn dầu tiêu chuẩn
| Thông số | Giá trị |
|---|---|
| Vật liệu môi chặn | NBR, Viton FKM, Silicone, PTFE |
| Nhiệt độ NBR | -30°C đến +120°C |
| Nhiệt độ Viton | -20°C đến +200°C |
| Tốc độ trục tối đa | 4 – 12 m/s (tùy loại và bôi trơn) |
| Áp suất làm việc | 0 – 0.5 bar (áp thấp, tiêu chuẩn) |
| Tiêu chuẩn kích thước | JIS B 2402, DIN 3760, ISO 6194 |
| Kích thước phổ biến | ID: 8–200mm, OD: 16–220mm, H: 7–16mm |
Phân loại phớt chặn dầu theo tiêu chuẩn JIS
Tiêu chuẩn JIS B 2402 của Nhật Bản là chuẩn phổ biến nhất tại Việt Nam, phân loại phớt chặn dầu theo cấu tạo:
- Loại TC: Hai môi (double lip) – môi chặn dầu + môi bụi, có lò xo. Phổ biến nhất, dùng cho trục bánh xe, hộp số, cầu xe
- Loại SC: Một môi, có lò xo, không có môi bụi. Dùng trong môi trường sạch, ít bụi
- Loại TB: Hai môi không có lò xo. Cho tốc độ thấp, áp suất thấp
- Loại SB: Một môi không có lò xo. Ứng dụng đặc biệt, tốc độ rất thấp
- Loại VC/VB: Vỏ bọc PTFE, môi PTFE cho môi trường hóa chất và nhiệt độ cao
Ứng dụng phớt chặn dầu theo ngành công nghiệp
Phớt chặn dầu xuất hiện trong hầu hết thiết bị cơ khí có chuyển động quay:
- Động cơ ô tô và xe máy: Phớt trục khuỷu trước/sau, phớt trục cam, phớt bánh xe, phớt hộp số
- Máy công nghiệp: Phớt bơm thủy lực kết hợp phớt thủy lực, máy nén khí, máy bơm nước
- Thiết bị nông nghiệp: Phớt trục PTO máy kéo, trục bánh xe máy gặt
- Động cơ điện công nghiệp: Phớt ổ bi ngăn dầu mỡ chảy ra
Hướng dẫn thay phớt chặn dầu
Quy trình thay phớt chặn dầu đúng kỹ thuật:
- Bước 1 – Tháo phớt cũ: Dùng dụng cụ tháo chuyên dụng hoặc tua vít dẹt, cẩn thận không làm xước bề mặt lỗ trục
- Bước 2 – Kiểm tra bề mặt: Kiểm tra trục tại vị trí tiếp xúc phớt, đánh nhẹ nếu có vết mòn rãnh để phớt mới tiếp xúc tại vị trí khác
- Bước 3 – Bôi trơn: Bôi một lớp mỏng dầu lên môi cao su trước khi lắp – không dùng mỡ silicone với phớt NBR
- Bước 4 – Lắp phớt mới: Dùng ống lắp chuyên dụng hoặc tay đánh đều để phớt vào thẳng, tránh lệch làm cong môi chặn
- Bước 5 – Kiểm tra: Chạy thử 15-30 phút, kiểm tra không có rò rỉ dầu
Dấu hiệu nhận biết phớt chặn dầu cần thay
Nhận biết sớm để thay phớt đúng lúc, tránh hỏng hóc nặng hơn:
- Vết dầu rò rỉ quanh trục tại vị trí phớt
- Mức dầu động cơ/hộp số giảm bất thường
- Có tiếng kêu lạ từ vị trí trục (do thiếu dầu bôi trơn)
- Kiểm tra định kỳ thấy môi cao su cứng, nứt hoặc mòn rãnh
Liên hệ mua phớt chặn dầu theo tiêu chuẩn JIS/DIN
Cung cấp phớt chặn dầu đầy đủ kích thước JIS, DIN, vật liệu NBR và Viton. Tra kích thước theo mã phớt gốc hoặc đo trực tiếp.
Liên hệ ngay: HN 0383.373.800 | HCM 0936.038.400 | bancaosu.com
Sản phẩm liên quan
